Sabit Kompakt Şalter Çeşitleri ve Fiyatları
Sabit kompakt şalter, pano girişinde veya büyük güçlü hatlarda aşırı yük ve kısa devre korumasını yapan, kalıp gövdeli devre kesicidir. "Sabit" ifadesi, termik ve manyetik açma değerlerinin fabrikada belirlendiğini ve sahada değiştirilemediğini anlatır. Bu kategoride OAG ve Viko marka, 25 A ile 630 A arasında 3 ve 4 kutuplu sabit kompakt şalterler bulunur.
Sabit mi, ayarlı mı?
Sabit tip şalterde koruma değeri şalterin anma akımına eşittir. 100 A'lik sabit şalter, 100 A'i aşan akımda termik olarak, kısa devrede ise manyetik olarak açar. Yük akımı belli ve kablo kesiti şalter akımına uygun seçilmişse sabit tip yeterlidir, ayarlı tipe göre de daha uygun fiyatlıdır.
Ayar sahalı kompakt şalterlerde ise termik açma akımı belli bir aralıkta ayarlanabilir. Yük ileride değişecekse, aynı şalterle farklı kesitte kablo korunacaksa veya üst ve alt şalterler arasında seçicilik isteniyorsa ayarlı tip tercih edilir.
Anma akımı nasıl seçilir?
Şalterin anma akımı, beslediği hattın yük akımından büyük, hattaki kablonun taşıyabileceği akımdan ise küçük veya ona eşit olmalıdır. Örneğin yük akımı 85 A olan ve 100 A taşıyabilen bir kabloyla beslenen hatta 100 A şalter uygundur. Şalteri kablodan büyük seçmek, kablonun aşırı yükte ısınmasına yol açar.
Kategorideki OAG 3 kutuplu şalterler 25 A'den 630 A'e, 4 kutuplu şalterler 63 A'den 315 A'e kadar seçeneklidir. Viko VMF serisi 3 kutuplu şalterler 40 A ile 400 A arasındadır.
kA değeri ne anlama gelir?
Ürün adındaki kA değeri şalterin kısa devre kesme kapasitesidir; şalterin zarar görmeden kesebileceği en yüksek kısa devre akımını gösterir. Bu değer, şalterin takılacağı noktadaki olası kısa devre akımından büyük veya ona eşit olmalıdır.
Kısa devre akımı trafoya yakın noktalarda yüksektir, trafodan uzaklaştıkça ve kablo uzadıkça düşer. Bu yüzden ana dağıtım panosunda daha yüksek kA'lı, tali panolarda daha düşük kA'lı şalter yeterli olabilir. Kategorideki şalterlerin kesme kapasitesi 15 kA ile 50 kA arasındadır. Doğru değer projede kısa devre hesabıyla belirlenir.
3 kutup mu, 4 kutup mu?
3 kutuplu şalter yalnızca üç fazı keser; nötr şalterden geçmez. Çoğu dağıtım panosunda bu yeterlidir.
4 kutuplu şalter, fazlarla birlikte nötrü de keser. Jeneratör ve şebeke arasında geçiş yapılan sistemlerde, nötrün de ayrılması gereken bakım ve güvenlik durumlarında 4 kutuplu şalter kullanılır. Hangi tipin gerektiği tesisatın topraklama sistemine bağlıdır; proje varsa ona uyun.
Montaj ve bağlantı
Kompakt şalterler pano montaj sacına vidayla sabitlenir. Büyük akımlı şalterlerin bağlantısında kablo ucuna uygun kesitte sıkmalı kablo pabucu kullanın ve bağlantı vidalarını üreticinin önerdiği sıkma momentiyle sıkın. Gevşek bağlantı, yük altında ısınmaya ve terminal hasarına yol açar. Şalter çıkışından dağıtım yapacaksanız baralar ve raylar kategorimize, pano gövdesi için sac panolar sayfamıza göz atabilirsiniz.
Kompakt şalter aşırı yük ve kısa devreye karşı korur, ancak kaçak akıma karşı korumaz. İnsan güvenliği için hatta kaçak akım rölesi de kullanılmalıdır. Daha küçük akımlı son devreler için otomatik sigortalar uygundur.
Sık sorulan sorular
Kompakt şalter ile otomatik sigorta arasındaki fark nedir?
İkisi de aşırı yük ve kısa devreye karşı korur. Otomatik sigortalar genellikle 63 A'e kadar ve raya takılan modüler tiptedir. Kompakt şalterler daha yüksek akım ve kesme kapasitesi için üretilir, montaj sacına vidalanır.
TSE ibareli şalter ne anlama gelir?
Ürün adında TSE geçen OAG modelleri, Türk Standardları Enstitüsü belgesine sahip ürünlerdir. Resmi kurum projelerinde ve şartnamelerde belgeli ürün istendiğinde bu modeller tercih edilir.
Sabit kompakt şalter neden atar?
Hattaki yük akımı şalter değerini aşıyorsa termik koruma, hatta kısa devre varsa manyetik koruma devreye girer. Şalter sürekli atıyorsa yükü ölçün ve hattı kontrol ettirin; şalteri daha büyüğüyle değiştirmek kabloyu korumasız bırakabilir.